Tijdens de Najaars Algemene Ledenvergadering hebben alle gemeenten ingestemd met de verdere uitwerking van collectiviseringsvoorstellen voor AI-agents, cloud en digitale veiligheid. Hiermee ontstaat een gezamenlijke basis voor digitalisering binnen de kaders van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS).
In juni 2025 besloten gemeenten al om minimaal 80% van hun digitaliseringsopgaven gezamenlijk op te pakken. De focus ligt daarbij op AI-agents, cloud en digitale veiligheid. Onderwerpen als digitale autonomie, sourcing en digitaal vakmanschap lopen hier dwars doorheen en sluiten aan op de doelstellingen van de NDS.
Volgens Peter Snijders, voorzitter van de Commissie Informatiesamenleving, vormen collectivisering en de NDS één gezamenlijk kader: “Voor gemeenten zijn NDS en collectivisering twee kanten van dezelfde medaille.”
Door het besluit van de ALV krijgen gemeentelijke experts het mandaat om uitvoerbare plannen op te leveren. Zij bepalen welke voorzieningen landelijk nodig zijn en waar gemeenten zelf de regie kunnen nemen. Eerdere standaarden, zoals Haven+ en FSC, laten zien dat gezamenlijke ontwikkeling de cloudtransitie en gegevensuitwisseling kan versnellen.
De verdere uitwerking vindt plaats in samenwerking met gemeentelijke netwerken en koepels zoals IMG, VDP en VGS. De VNG ondersteunt het proces en bewaakt dat plannen aansluiten bij de uiteenlopende praktijksituaties van gemeenten.
Binnen de NDS werken gemeenten, provincies, waterschappen en het rijk aan een gezamenlijke digitale basis voor veilige dienstverlening. Tijdens de ALV onderstreepten gemeenten de urgentie van versterking van digitale veiligheid. Zij stemden in met een motie om versneld te besluiten over de doorontwikkeling van collectieve diensten als de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) en ENSIA, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet in het tweede kwartaal van 2026.
Met deze instemming kan de VNG intensiever overleg voeren met het rijk over structurele financiering van digitale veiligheid, waaronder continuïteit en verdere doorontwikkeling van IBD en ENSIA.
