Twintig procent van de Nederlandse organisaties heeft geen volledige zeggenschap over eigen data, blijkt uit onderzoek van Proximus NXT Nederland. De helft vreest dat buitenlandse autoriteiten toegang hebben tot bedrijfsdata in de EU. Kosten en leveranciersafhankelijkheid vormen de grootste barrières om datasoeverein te worden.
Eén op de vijf Nederlandse organisaties heeft geen controle over waar de eigen data staat, onder welke wetgeving die valt en wie er toegang toe heeft. Dat blijkt uit onderzoek van Proximus NXT Nederland onder ruim 550 beslissers en eindverantwoordelijken op het gebied van ICT en automatisering.
De zorgen over databescherming zijn groot: 51 procent maakt zich zorgen dat niet-Europese autoriteiten toegang krijgen tot bedrijfsdata, ook als deze binnen de EU is opgeslagen. Volgens het onderzoek verwacht 42 procent dat Europese bedrijven binnen vijf jaar volledig afhankelijk zijn van niet-Europese cloudleveranciers, tenzij er sterke Europese alternatieven komen.
Bewustzijn groeit, maar regie blijft achter
Organisaties zijn zich steeds meer bewust van de risico’s van cloudafhankelijkheid. Een derde ervaart een gebrek aan transparantie van cloudleveranciers over de locatie en toegang tot data. Daarnaast vermijdt 59 procent bewust cloudleveranciers waarbij datasoevereiniteit twijfelachtig is.
Toch accepteert 29 procent de risico’s van dataopslag in het buitenland zolang prijs en prestaties gunstig zijn. Dit toont aan dat commerciële overwegingen en beperkte alternatieven organisaties soms weerhouden van volledig datasoeverein opereren.
Kosten vormen grootste barrière
Als grootste drempel om datasoeverein te worden noemt 42 procent de kosten, gevolgd door afhankelijkheid van cloudleveranciers (38%) en gebrek aan kennis of expertise (34%). Slechts 13 procent ervaart helemaal geen barrières.
Ondanks de drempels groeit het besef dat datasoevereiniteit een strategische randvoorwaarde is geworden. Bij 36 procent is het een topprioriteit voor de komende twaalf maanden. Bijna de helft (43%) is bereid hogere kosten te accepteren als dit bijdraagt aan Europese technologische soevereiniteit.
AI-gebruik zonder beleid
De meerderheid (57%) verwacht dat organisaties in de toekomst uitsluitend nog zaken zullen doen met cloudleveranciers die datasoevereiniteit kunnen garanderen. Slechts 28 procent verwacht dat hun organisatie binnen drie jaar overstapt naar Europese cloudoplossingen.
Opvallend is dat 17 procent van de organisaties generatieve AI-tools gebruikt voor gevoelige data zonder dat er beleid of bewustwording aanwezig is binnen de organisatie.
Volgens van Heek, CEO van Proximus NXT Nederland, weten organisaties steeds beter wat datasoevereiniteit inhoudt en waarom het ertoe doet. Het bedrijf stelt dat de combinatie van kostenoverwegingen, leveranciersafhankelijkheid en beperkte kennis ervoor zorgt dat veel organisaties de regie over hun data nog onvoldoende in handen hebben.
