Een vijfde van de werkende Nederlanders heeft het gevoel vals te spelen bij het gebruik van AI op het werk. Tegelijkertijd gebruikt bijna vier op de tien werknemers geen enkele vorm van AI tijdens hun werkzaamheden, blijkt uit onderzoek van Fellowmind onder ruim 1.100 Nederlandse werknemers.
Uit het onderzoek komt naar voren dat AI op de werkvloer nog lang niet overal is ingeburgerd. Van de werknemers die AI wel inzetten, doet een deel dat niet openlijk. Negen procent geeft aan het gebruik van AI bewust niet te delen met de leidinggevende. Het gevoel dat AI-gebruik gelijkstaat aan valsspelen speelt daarbij een rol, vooral wanneer technologie taken overneemt die traditioneel door mensen werden uitgevoerd.
Werknemers die AI gebruiken, zetten de technologie vooral in om efficiënter te werken. Het grootste vertrouwen is er bij het slimmer organiseren van werkzaamheden en het ondersteunen van agendabeheer en prioriteitenstelling. Voor meer persoonlijke of mensgerichte aspecten van werk is dat vertrouwen beduidend lager. Slechts een beperkt deel van de werknemers ziet een rol voor AI bij het herkennen van signalen van overbelasting of bij het geven van feedback op het eigen functioneren. In die situaties blijft de menselijke factor leidend.
Tegelijkertijd leeft er behoefte aan duidelijkheid over de inzet van AI. Bijna vier op de tien werkenden vinden dat werkgevers heldere kaders moeten stellen over wat technologie wel en niet mag overnemen. Een kleinere groep neemt hierin zelf het initiatief door bewust af te wegen welke taken zij zelf uitvoeren en welke zij overlaten aan AI. Volgens de onderzoekers kan het stellen van duidelijke grenzen helpen om het ongemak rond AI-gebruik te verminderen en de balans tussen mens en technologie te bewaken.
Het onderzoek laat zien dat nieuwe technologie vaker gepaard gaat met gevoelens van twijfel of ongemak. Volgens Fellowmind past dit patroon bij eerdere technologische ontwikkelingen, waarbij hulpmiddelen aanvankelijk als spannend werden ervaren, maar uiteindelijk ruimte boden voor ander, waardevoller werk. Heldere afspraken en aandacht voor de menselijke kant van werk spelen daarbij een belangrijke rol.
