Bijna de helft van de Nederlandse bedrijven is onvoldoende bekend met geldende AI-wetgeving, terwijl het merendeel AI al in de organisatie gebruikt. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van IDC, uitgevoerd in opdracht van Deel.
Uit het onderzoek blijkt dat 47 procent van de Nederlandse organisaties niet op de hoogte is van lokale AI-regelgeving. Tegelijkertijd heeft 73 procent inmiddels AI geïmplementeerd in de bedrijfsvoering. Slechts tien procent geeft aan zeer goed bekend te zijn met wetgeving zoals de Europese AI Act. Het onderzoek is uitgevoerd onder 5.500 beslissers in 22 landen, waaronder tweehonderd respondenten in Nederland.
De kenniskloof valt op, omdat de adoptie van AI in Nederland relatief vergevorderd is. Van de organisaties die AI inzetten, bevindt 28 procent zich in een vroege fase, 43 procent in een intermediaire fase en 29 procent in een geavanceerd stadium.
Interne richtlijnen vaker aanwezig dan wettelijke kennis
Hoewel kennis van wet- en regelgeving beperkt is, beschikt een groot deel van de organisaties wel over interne richtlijnen voor AI-gebruik. In totaal heeft 71 procent beleid opgesteld. Bij 22 procent gaat het om formele, gehandhaafde regels, terwijl 49 procent werkt met informele richtlijnen. Nog eens 22 procent is bezig met de ontwikkeling van beleid. Slechts zeven procent heeft geen plannen op dit gebied.
De focus van deze interne richtlijnen ligt vooral op betrouwbaarheid en validatie van AI-systemen, dataprivacy en beveiliging, en copyright en contentcreatie. Minder aandacht is er voor transparantie richting externe partijen, structurele prestatie-evaluatie en monitoring, en toepassingen binnen werving en recruitment.
Praktische uitvoering blijft lastig
Ondanks de aanwezigheid van interne kaders ervaren veel organisaties problemen bij de dagelijkse inzet van AI. Beperkte betrokkenheid van medewerkers en budgetbeperkingen worden het vaakst genoemd als knelpunt. Daarnaast wijzen bedrijven op een tekort aan gespecialiseerde trainers en op de moeite die het kost om skillstekorten binnen de organisatie in kaart te brengen.
Volgens IDC vraagt verantwoord AI-gebruik om meer aandacht voor regelgeving. “Nederlandse bedrijven omarmen AI duidelijk, maar het inzicht in de geldende regelgeving moet zich in hetzelfde tempo ontwikkelen. De EU AI Act biedt een kader om op verantwoorde wijze te innoveren. Door interne richtlijnen te combineren met meer kennis van wet- en regelgeving kunnen organisaties het maximale uit AI halen, met behoud van compliance en vertrouwen.’
Het onderzoek laat zien dat veel Nederlandse bedrijven zich in een overgangsfase bevinden. AI is in toenemende mate onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering, terwijl kennis van wetgeving en governance nog achterblijft. Daarmee groeit het belang van structurele aandacht voor compliance, training en interne verankering van AI-beleid.
